Boekbesprekingen

“De stilte na Sarah” van Hakan Nesser

Met de stilte na Sarah tilt Håkan Nesser het genre van de literaire thriller op een hoger plan. Dat maakt dit boek trouwens niet minder spannend.

Hoofdpersoon is Erik Steinbeck, 38 jaar. Sinds tien jaar schrijver, vijf tamelijk succesvolle romans, waarvan er twee zijn verfilmd. Zijn vrouw, Winnie, is beeldend kunstenaar. Ze zijn zeven jaar getrouwd. Zeventien maanden geleden verdween hun vierjarige dochter Sarah. Daarom zitten ze nu in New York en zijn ze vreemden voor elkaar geworden, totdat Winnie haar man meedeelt dat ze Sarah heeft teruggezien. Is Winnie, die direct nadat Sarah verdween een tijd in de war was en werd opgenomen, nu echt doorgedraaid? Erik zoekt het antwoord achtereenvolgens bij een paragnost en een gepensioneerde privédetective en vlucht uiteindelijk de stad uit, naar het platteland ten noorden van New York

Nesser vertelt eigenlijk drie verhalen: dat van de ontmoeting tussen Erik en zijn vrouw, van haar ontvoering en van de vraag of Sarah echt nog in leven is. Anders dan in klassieke detectives, waarin zich snel verdachten aandienen, begint alles heel rustig - maar toch direct dreigend en blijft de lezer lang in spanning. Die wordt bijna te groot om niet haastig om te slaan.

Nessers schrijft uitzonderlijk goed. Zo stuurt hij Erik twee vage familieleden van zijn vrouw op het dak, twee boeren uit Montana die Erik een essentieel puzzelstukje verstrekken. Net als hij daarvan helemaal versteld staat, zegt een van hen tegen Erik: "Je zet bijzonder lekkere koffie." Zulke humor maakt het verhaal realistisch en laat zien hoe vervreemd Erik zich voelt.

In De stilte na Sarah blijkt de meesterhand van Nesser vooral uit het eerste deel van het boek waarin verdriet en wederzijds onbegrip prachtig worden beschreven, met een geïdealiseerd New York als achtergrond. Het laatste deel doet de lezer weer met beide benen op de grond belanden. Misdaad, bedrog en leugens zijn gewoon wat ze zijn: laag bij de grond en banaal.

De spanning ligt opgeslagen in de zinnen, de gedachten. Zuivere taal, mooie sfeertekeningen van New York, de ontsluiering van persoonlijke geheimen en drama's. Een gewelddadige ontknoping en een prachtig, stil einde.

Dit boek is in alle vestigingen van bibliotheek Heusden te leen.

Marius Pennings, Bibliotheek Heusden

“Vrij Man” van Nelleke Noordervliet

Nelleke Noordervliet werd geboren op 6 november 1945 in Rotterdam. Zij heeft Nederlands gestudeerd. In 1987 debuteerde zij als auteur met “Tine of De Dalen waar het leven woont”.

Enkele andere boeken van Noordervliet zijn “Altijd roomboter” (de eeuw van de grootmoeder van de schrijfster wordt geschetst; een eeuw van grote veranderingen);  “Zonder Noorden komt niemand thuis” (een roman die zich afspeelt in Canada waar de hoofdpersoon van het boek verblijft na de moord op zijn vrouw) en “Snijpunt” (Nora Damave wordt tijdens een ruzie aangevallen door een leerling van islamitische afkomst waarbij ze wordt gestoken met een mes. Zij eist gerechtigheid maar ontmoet hierbij veel wantrouwen).

Genoemde drie boeken van Nelleke Noordervliet heb ik gelezen. Ik word iedere keer weer getroffen door haar verfijnd taalgebruik en de manier waarop Nelleke beelden en sferen weet op te roepen. Zij weet je  haar verhaal in te trekken zodat het lijkt of je in een hoekje zelf aanwezig bent.

De laatste roman van Noordervliet is “Vrij man”.  Het boek is verschenen mei  2012 bij uitgeverij Augustus en is een historische roman die zich grotendeels afspeelt tegen het decor van de Gouden Eeuw en de politieke verwikkelingen en intriges van die tijd.  In het boek lopen heden en verleden door elkaar heen wat  enigszins verwarrend kan zijn. De roman is een meeslepend verhaal  over het leven van de 17^e eeuwse arts en jurist Menno Molenaar:  de schrijfster en haar hoofdpersoon ontmoeten elkaar in New York. Zij zijn beiden Rotterdammers en hebben allebei  gestudeerd in Leiden. In het boek maken we een soort  tijdreis  door het leven van Menno Molenaar en komen op de plaatsen waar Molenaar gewoond en geleefd heeft. Via Menno schrijft Noordervliet over het leven in de Gouden Eeuw en zij doet dit zeer beeldend. Menno Molenaar vertrekt na een daad van geweld met dodelijke afloop naar de Nieuwe Wereld en probeert daar een nieuw leven op te bouwen.

Over het schrijfproces van het boek heeft Nelleke Noordervliet een  blog “’Op weg naar vrij man” bijgehouden. Hierin beschrijft zij de problemen en valkuilen bij het schrijven van een historische roman. ’Op weg naar vrij man” is terug te lezen op de site van Nelleke Noordervliet www.nellekenoordervliet.nl  of op de site www.athenaeum.nl

Algemeen: “Vrij man” van Nelleke Noordervliet heb ik met plezier gelezen. In de eerste plaats doordat haar schrijfstijl mij aanspreekt: zij weet ons telkens te verrassen met mooie, treffende beeldspraak.  Het onderwerp (het leven in de Gouden Eeuw) vind ik boeiend. Ook de medische zaken die aan bod komen in de roman (Menno Molenaar was arts en jurist) boeien mij. Het politieke accent in het boek is nodig in de context van het verhaal maar vond ik zelf af en toe wat langdradig. Het gegeven dat  in de roman heden en verleden door elkaar heenlopen maakt het niet altijd eenvoudig om de lijn van het verhaal vast te houden.

Leonie Voets, Bibliotheek Heusden

 De vrouw met de sleutel / Vonne van der Meer

 
Vonne van der Meer is 25 jaar schrijver en viert dat met een nieuwe roman: 'De vrouw met de sleutel'.

Een bijzonder verhaal over de weduwe Nettie. Ze is vroeger een tijdje onderwijzeres geweest. De enige manier om de leerlingen rustig te houden was om hen middagen lang voor te lezen. Dit hield natuurlijk geen stand, ze werd ontslagen. Nu ze weduwe is geworden zoekt ze een bron van inkomsten. Ze gaat bij zichzelf na wat ze goed kan: voorlezen. Ze zet een advertentie in de krant: “Vrouw, 59, moederlijk voorkomen, brede heupen, prettige stem, komt u voor het slapen instoppen en voorlezen. Discr. Verz. Beslist geen seks. bedoel.”

Zo belandt Nettie op de rand van het bed van wildvreemde mensen, die ze vooral korte verhalen voorleest. Ze heeft zes klanten geselecteerd. In de loop der tijd vallen er wat af en er komen er bij. Als lezer krijg je vooral de verhalen van drie klanten mee: Olivia (44), Mike/Michael een werkloze veertiger en de elfjarige Renée.

De vrouw met de sleutel is niet één doorlopend verhaal met één intrige. Iedere klant heeft zijn eigen verhaal. Ook de verhalen die Nettie aan haar klanten voorleest staan in deze bijzondere roman. Nettie is de ik-verteller in deze roman, behalve in de verhalen die ze voorleest en de brieven die er in voorkomen. Het verslag van haar werkzaamheden, en de verhalen die ze voorleest, houdt ze bij in een dagboek. In de loop van het boek kom je steeds meer te weten over de “klanten” en over Nettie zelf.

De vrouw met de sleutel laat zien wat verhalen en voorlezen teweeg kunnen brengen.

Vonne van der Meer publiceert vooral romans en korte verhalen. Ze is bekend geworden met haar eilandtrilogie die zich afspeelt in en om een vakantiehuisje op Vlieland: Eilandgasten (1999), De avondboot (2001) en Laatste seizoen. (2002) De eerste twee delen zijn verfilmd voor televisie en de boeken zijn in allerlei talen vertaald. Net als de eilandboeken is ook de Vrouw met de sleutel een roman die is opgebouwd uit subtiel verbonden verhalen.

Heeft u destijds, net als ik, de eilandtrilogie met veel plezier gelezen, dan zult u ook dit boek in één keer uitlezen.

De vrouw met de sleutel (ook als luisterboek) en de eilandtrilogie is te leen bij bibliotheek Heusden.

Marianne Janssen, Bibliotheek Heusden

De kunst van het veldspel van Chad Harbach

10 jaar heeft Chad Harbach erover gedaan om dit boek te schrijven. Weliswaar gaat deze roman over honkbal, een typisch Amerikaanse sport, maar de auteur tilt het verhaal op naar een universeel plan, zodat het uiteindelijk een roman is over vriendschap en liefde, het verwerken van teleurstellingen en volwassen worden.

De centrale figuur in De kunst van het veldspel is Henry Skrimshander, een begenadigde korte stop (de man die tussen het tweede en derde honk staat), die door de oude Grieken en Romeinen citerende catcher Mike Schwartz naar het bescheiden Westish College wordt gehaald om de Harpooners eindelijk eens kampioen te maken. Hij deelt een kamer met de homoseksuele Owen Dunne.

Die krijgt weer een verhouding met Guert Affenlight, de rector magnificus van Westish College. Diens dochter, Pella, komt bij haar vader wonen, omdat haar huwelijk op de klippen is gelopen, en belandt met Henry en Mike in een driehoeksverhouding. Deze vijf levens kruisen elkaar dus voortdurend in het sprankelende, breed opgezette en goed geschreven De kunst van het veldspel. De sleutelscène van de roman, het idee waarmee de roman in Harbachs geest werd geboren, speelt zich af op het honkbalveld. Skrimshander die op het punt staat het record van zijn held Aparicio Rodriguez, tevens schrijver van zijn bijbel The art of fielding, te breken gooit een bal die niet komt waar hij hem wil hebben. Daarna begint hij meer fouten te maken. In het honkbal staat dat bekend als the yips. Of de Steve Blassziekte of het Steve Saxsyndroom. Genoemd naar spelers die er last van hadden.

Henry gooit die bal naar het eerste honk, maar de bal komt snoeihard in de Westishdug-out terecht. Precies tegen het hoofd van Owen Dunne, waarna een verhaal volgt over ambitie, perfectionisme, angst en liefde.

Hij gaat verder over the yips. "Het is een psychologisch probleem. Hij functioneerde perfect ín het veld, niet daarbuiten. En nu is hij ook in het veld niet meer perfect. Henry moet daarmee leren omgaan. Je kunt de roman een coming of age-roman noemen. Henry ontwikkelt zich enorm gedurende het boek. Hij wordt een interessant personage."

De ontstaansgeschiedenis van De kunst van het veldspel, de letterlijke vertaling van The Art of Fielding, is net zo intrigerend als het boek zelf. Tussen het eerste idee en de publicatiedatum zat een decennium waarin Harbach schrapte en opnieuw begon, nog meer schrapte, boetseerde en teksten renoveerde. Steeds openlijker begonnen familieleden en vrienden rekening te houden met de mogelijkheid dat het boek nooit zou verschijnen; dat Harbach jarenlang als een bezetene bouwde aan een luchtkasteel.

Maar nu het boek er is sleept Harbach je op een onnadrukkelijke manier volkomen mee. De kunst van het veldspel is een boek om in te verdwijnen en zeker de moeite waard om te lezen ook als je niet van honkbal houdt.’ -

Dit boek is in alle vestigingen van bibliotheek Heusden te leen.

Karin Kmiolek, Bibliotheek Heusden

Kathryn Stockett  Een keukenmeidenroman

In het Mississippi van de jaren 60 wordt aan zwarte vrouwen wel de opvoeding van blanke kinderen toevertrouwd, maar niet het poetsen van het tafelzilver. Drie vrouwen zijn het allesbepalende racisme meer dan zat en besluiten dat de verschillen tussen hen minder belangrijk zijn dan de overeenkomsten.

Het is 1962 en de 23-jarige Eugenia, door iedereen Skeeter genoemd, besluit een carrière als schrijfster na te jagen. Naar een onderwerp hoeft ze niet ver te zoeken, als op een dag haar vriendin Hilly vertelt over haar missie in alle huizen van blanke gezinnen een apart toilet te installeren voor de zwarte hulp. Hoe meer Hilly gebrand is op deze vorm van segregatie, hoe meer Skeeter twijfelt aan de 'gewone' manier van doen. Ze begint de verhalen te verzamelen van zwarte vrouwen die als hulp in de huishouding werken.
De eerste die haar verhaal aan Skeeter durft te vertellen is Aibileen. Ze heeft als hulp al zeventien blanke kinderen opgevoed, maar als haar eigen zoon Treelore verongelukt op zijn werk, kijken de blanke bazen de andere kant uit. Aibileen haalt ook haar vriendin Minny over om Skeeter in vertrouwen te nemen. Minny is al vaker ontslagen dan ze kan tellen, omdat ze haar werkgevers altijd van repliek dient.
Het boek dat de drie vrouwen schrijven wordt een ontroerend relaas, met schokkende maar ook warme verhalen, met scherpte, humor en hoop. Hoop voor de zwarte gemeenschap, maar ook hoop voor Skeeter, Aibileen en Minny dat hun dromen niet zo onbereikbaar zijn als ze vreesden.

Kathryn Stockett groeide op in Jackson, Mississippi. Ze studeerde Engels aan de Universiteit van Alabama en verhuisde naar New York waar ze werkte in de tijdschriftenmarketing. Dit is haar eerste roman.

Het boek een keukenmeidenroman  staat al een hele lange tijd in de top 60, helemaal terecht. Het boek is ontroerend en meeslepend!
Ondanks dat dit een boek is van bijna 500 bladzijden, is er toch geen sprake van langdradigheid of teveel herhaling.
Dit boek is voor mij 5 sterren waard. Ik heb in geen tijden zo snel een boek uitgelezen.

Het boek is in 2011 verfilmd, onder de titel: “The Help” en draait momenteel in de Verkadefabriek. Het boek is te leen in al onze vestigingen.

Mieke de Graaff, directeur

Het familieportret van Jenna Blum

Met 261.559 exemplaren is Het familieportret van Jenna Blum het best verkochte boek van 2011.

De Amerikaanse Jenna Blum (1970) was als vierjarige al gefascineerd door wat ze hoorde over de Holocaust. Na haar studie bezocht ze Duitsland, het land van haar voorouders.

Het thema van het boek is de zoektocht naar het familiegeheim dat is ontstaan is als gevolg van de oorlog.

Het familieportret beschrijft het harde leven van Anna Schlemmer en haar dochter Trudy in de stad Weimar onder het naziregime. Na de oorlog heeft Anna altijd gezwegen over haar belevenissen tot grote frustratie van Trudy. De enige aanwijzing over haar verleden is een familieportret van Anna, Trudy en een SS-officier. Gedreven door schuldgevoel gaat Trudy op onderzoek uit.

Onbewust gaat zij op zoek naar de waarheid over haar verleden. Wie is die SS-officier op het familieportret? En belangrijker nog, is Trudy een nazi-kind?

Achter het portretje gaat een drama schuil van een jonge Arische die in 1939 verliefd werd op een Joodse arts, die later door de nazi’s wordt afgevoerd. Trudy wordt uit deze relatie geboren. Door minnares te worden van een ss’er weten moeder en kind de oorlog te overleven.
Met Het familieportret heeft Jenna Blum een klein meesterwerk afgeleverd. Op briljante wijze weet zij de andere kant van de oorlog, die van de Duitse slachtoffers, tot in het kleinste detail uit te diepen. De roman slingert de lezer heen en weer tussen het traumatische verleden van Anna en de schuldbewuste hedendaagse realiteit van Trudy. Moeder en dochter leven krampachtig langs elkaar heen, maar beiden voelen zich schuldig over hun verleden.

Deze semiautobiografische roman is zo krachtig geschreven dat het je als lezer tot aan het einde in zijn greep houdt. Het boek verdient het om gelezen te worden, omdat het toont hoe oorlogsleed ook in latere generaties zijn doorwerking vindt.

Dit boek is in alle vestigingen van bibliotheek Heusden te leen.

Marius Pennings, Bibliotheek Heusden